..:: Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej :: Aktualności / Najnowsze - gen. bryg. Stanisław Sojczyński „Warszyc” ::..

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Cookies.
Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej
29 III 2021

gen. bryg. Stanisław Sojczyński „Warszyc”

  • pobierz pdf
  • drukuj
  • zmniejsz czcionkę
  • rozmiar pierwotny
  • powiększ czcionkę
Nauczyciel, oficer Kedywu, wychowawca żołnierzy i twórca Konspiracyjnego Wojska Polskiego – jednej z najsilniejszych podziemnych organizacji regionalnych
zdjęcie - gen. bryg. Stanisław Sojczyński „Warszyc”

 

Stanisław Sojczyński urodził się 30 marca 1910 roku w Rzejowicach koło Radomska w rodzinie chłopskiej. W 1932 roku ukończył Państwowe Seminarium Nauczycielskie w Częstochowie, a następnie odbył służbę wojskową w 27 Pułku Piechoty, podczas której skończył kurs podchorążych. Jako podporucznik rezerwy pracował w szkole powszechnej w Borze Zajacińskim koło Częstochowy, gdzie nauczał języka polskiego. We wrześniu 1939 r. służył w Grupie „Kowel” walczącej z Armią Czerwoną oraz Niemcami na Wołyniu i Lubelszczyźnie.

Nie dostał się do niewoli i wrócił w rodzinne strony. Został jednym z organizatorów konspiracji niepodległościowej w swoim regionie – najpierw Służby Zwycięstwu Polski, następnie Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej; stanął na czele Podokręgu Rzejowice. Od jesieni 1942 roku był zastępcą komendanta Obwodu Radomsko i szefem Kedywu, odpowiedzialnym za bieżącą walkę z Niemcami. Na tym stanowisku dokonał jednego z najważniejszych czynów w swojej karierze wojskowej. W nocy z 7 na 8 sierpnia 1943 roku na czele swoich żołnierzy zajął Radomsko, rozbił tamtejsze więzienie niemieckie i uwolnił z niego kilkadziesiąt osób, w tym współpracowników AK i Żydów. Za czyn ten por. Sojczyński został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. W akcji „Burza” wziął udział jako dowódca batalionu w 27 Pułku Piechoty. Na przełomie 1944 i 1945 roku dowodził też ochroną brytyjskiej misji „Freston”, wysłanej w celu przyjrzenia się sytuacji w Polsce.

Krytyczny wobec działań dowództwa Armii Krajowej w ostatnich miesiącach wojny, pomimo rozwiązania podziemnego wojska pozostał w konspiracji. W marcu 1945 roku analizując sytuację polityczną w kraju stwierdzał: „dopóki istnieje choćby najmniejsza nadzieja i możliwość wykazania Rosji, że jej polityka jest podła, świńska i zaborcza oraz walki z jej imperializmem i odebrania zagrabionych przez nią wschodnich połaci Polski, dopóty w walce tej trwać jest naszym obowiązkiem – nawet za cenę wielkich ofiar”. Wkrótce wrócił do Radomska i rozpoczął formowanie, na bazie dawnych struktur AK-owskich, nowej organizacji konspiracyjnej, nazywanej początkowo „Manewr”, od jesieni 1945 roku zaś Konspiracyjne Wojsko Polskie (KWP). W pierwszych miesiącach zaangażowało się w nią kilka tysięcy osób działających w Polsce centralnej (województwa: łódzkie, śląsko-dąbrowskie, częściowo kieleckie i poznańskie). Sojczyński stworzył solidną strukturę podziemną, m.in. z: Kierownictwem Walki z Bezprawiem, Wydziałem Weryfikacyjno-Ostrzeżeniowym, Sądem Specjalnym oraz Wydziałem Informacyjno-Propagandowym. Utworzono też kilka oddziałów partyzanckich (Służbę Ochrony Społeczeństwa), z których jeden, pod dowództwem por. Jana Rogulki „Grota”, zdobył w nocy z 19 na 20 kwietnia 1946 roku ubeckie więzienie w Radomsku, uwalniając kilkudziesięciu więźniów. Działalność zbrojna KWP polegała na działaniach samoobrony, przeciwdziałaniu represjom i bandytyzmowi oraz likwidowaniu (po wcześniejszych ostrzeżeniach) bestialskich funkcjonariuszy reżimu. Prowadzono także intensywną propagandę antykomunistyczną. Kapitan Sojczyński „Warszyc” był nie tylko dowódcą, ale też wychowawcą i ideologiem podziemia. W swoich rozkazach wskazywał wartości, jakie powinny przyświecać żołnierzom.

W wyniku działań agentury 27 czerwca 1946 roku „Warszyc” został aresztowany przez funkcjonariuszy UB. Aparatowi bezpieczeństwa udało się rozbić kierownictwo KWP. Struktury organizacji wznowiły działalność, jednak na dużo mniejszą skalę, i kontynuowały ją nawet do 1948 roku. Komendant Konspiracyjnego Wojska Polskiego kpt. Stanisław Sojczyński został skazany na śmierć i stracony wraz z pięcioma towarzyszami broni 19 lutego 1947 roku, kilka dni przed ogłoszeniem amnestii. Jego ciała do tej pory nie odnaleziono.

Stanisław Sojczyński w 2009 roku został pośmiertnie awansowany na stopień generała brygady. Jest patronem 9 Łódzkiej Brygady Obrony Terytorialnej.

  • publikuj na facebook
  • publikuj na tweeter
  • publikuj na google plus
Najnowsze - ostatnie wpisy
17 V 2021
Wspomnienie o Irenie Wysockiej
Z wielkim smutkiem informujemy, że 13 maja 2021 roku na cmentarzu parafialnym w Maciejowicach pożegnaliśmy Irenę Wysocką (12.08.1964-10.05.2021).
12 V 2021
ZAPOWIEDŹ - Internetowy 23. Festiwal ...
To, że do tej pory nie spotkaliśmy się osobiście nie oznacza, że nic się nie dzieje! Rada Artystyczna 23 Festiwalu Twórczości ...
10 V 2021
„Walkę Mamy We Krwi” – ...
W piątek, 30 kwietnia, w 33 Bazie Lotnictwa Transportowego w Powidzu, pod szyldem „Walkę Mamy We Krwi” odbyła się gala finałowa ...
28 IV 2021
1,2 i 3 maja
Przed nami czas trzech świąt majowych: 1, 2 i 3 maja, które są szczególnie ważne w historii Polski. Dowiedz się więcej.