..:: Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej :: Aktualności / Najnowsze - Nie zapominajcie o nich ::..

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Cookies.
Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej
29 VIII 2019

Nie zapominajcie o nich

  • pobierz pdf
  • drukuj
  • zmniejsz czcionkę
  • rozmiar pierwotny
  • powiększ czcionkę
„Nie zapominajcie o nich” – Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej zainicjowało akcję, dedykowaną bohaterom września 1939. W ten sposób pragniemy uczcić 80-tą rocznicę wybuchu II wojny światowej oraz pomóc żołnierzom, którzy walczyli w obronie ojczyzny.
zdjęcie - Nie zapominajcie o nich
z wizytą u pana Waldemara Kiljanka

Odchodzą kolejni świadkowie – bezpośredni uczestnicy walk w obronie Ojczyzny we wrześniu 1939 roku. Pragniemy zachęcać, zwłaszcza młodych ludzi, do poznawania ostatnich żyjących bohaterów oraz pomocy im. Częścią akcji jest także inspirowanie spotkań z kombatantami oraz spisywanie ich wspomnień, aby ostatni świadkowie wojny nie odeszli w milczeniu.

Akcja „Nie zapominajcie o nich” jest powiązana z wydaniem przez Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej publikacji książkowej pt. „Wrzesień 1939. Świadkowie”. To popularnonaukowe spojrzenie na wydarzenia sprzed 80 lat, które łączy klasyczną opowieść historyczną z montażem wspomnień świadków tamtych wojennych dni. Książka prowadzi czytelnika od ostatnich tygodni pokoju, przez działania na Wybrzeżu i walkę załogi Westerplatte, bitwy lądowe, operacje powietrzne, obronę Warszawy oraz losy Kresów Wschodnich po agresji sowieckiej, aż po kapitulacje poszczególnych oddziałów i początek pobytu w niewoli. Wydawnictwo WCEO trafiać będzie do weteranów 1939 roku, świadków historii oraz rodzin bohaterów Września, które kultywują tradycje wojskowe. Publikację uzupełnia wystawa pt. „Póki my żyjemy”, prezentująca poszczególne etapy kampanii przez pryzmat poezji.

Jeśli znacie Państwo kombatanta zaangażowanego w wojnę obronną 1939, który mógłby podzielić się z nami swoimi wspomnieniami zachęcamy do kontaktu. Poniżej prezentujemy szczegóły odbytych spotkań.

Zapraszamy do uważnego śledzenia naszej strony i  funpage'a.

Goniec na Sokole

Starszy strzelec Tadeusz Lutak związany od 1937 r. z 1. batalionem czołgów w Żurawicy został we wrześniu 1939 r. gońcem płk. Stanisława Maczka. Meldunki woził na motorze Sokół. Ze swoją jednostką przeszedł szlak od Balic na wschód, aż w okolice Starego Dzikowa, gdzie dostał się do niewoli. Niemcy kazali mu zostawić pas i wszystko, co miał w kieszeniach. Chciał ocalić zdjęcia, które nosił na piersi. Dostał za to od Niemca w twarz. - Nie miałem do niego pretensji, bo nie posłuchałem rozkazu - powiedział por. Lutak podczas spotkania z klasami mundurowymi w Żurawicy. 

Pani Major

Zenobia Klepacka latem 1939 r. byłą studentką matematyki na Uniwersytecie Warszawskim. Podczas konspiracji działała w tajnym nauczaniu a później służyła w Narodowych Siłach Zbrojnych. Pani major Zenobia Klepacka wzruszyła nas niezmiernie, gdy podarowaliśmy jej książkę "Wrzesień 1939. Świadkowie" - "Dziękuję, że zachowaliście pamięć. Dziękuję, że przenosicie tamte lata w obecne"- powiedziała. My też dziękujemy. 

Ułan znad Bzury

Tym razem odwiedziliśmy 100-letniego kpr. Maksymiliana Kasprzaka, w czasie kampanii wrześniowej żołnierza 8. Pułku Strzelców Konnych. Pan Maksymilian opowiedział nam o swoich przygodach podczas bitwy nad Bzurą i pobycie w niewoli. Podczas wrześniowych walk został ranny w pierś i prawy bok. Liczne odłamki utkwiły w całym ciele i zostały tam do dziś. - Doktor twierdzi, że nie rdzewieją - z humorem dodał pan Maksymilian.

Z wizytą u rodziny naszego Patrona

Przy okazji upamiętniania bohaterów walk we wrześniu 1939 roku nie mogliśmy pominąć postaci szczególnie nam bliskiej: płk. dypl. Mariana Porwita, patrona WCEO. 12 września w Warszawie odwiedziliśmy rodzinę Pana Pułkownika – jego synową Ewę Porwit oraz wnuczkę Joannę Mazur, którym przekazaliśmy egzemplarze książki „Wrzesień 1939. Świadkowie”. Pułkownik Porwit pojawił się w niej w podwójnej roli – jako jeden z dowódców obrony Warszawy oraz historyk i komentator kampanii 1939 roku, którego interpretacje pomogły nam lepiej zrozumieć przebieg ówczesnych walk.
W czasie rozmowy Pani Ewa, która w czasie wojny była nastolatką, wspominała walki w Warszawie w 1939 i 1944 roku z perspektywy cywilnej, w szczególności zaś terrorystyczne działania niemieckiego lotnictwa. Swojego męża, Krzysztofa Porwita (powstańca warszawskiego i profesora ekonomii) poznała niedługo po zajęciu Warszawy przez Niemców, kiedy to po wysiedleniu przez okupantów wraz z matką z mieszkania służbowego (płk Porwit znajdował się wówczas w niewoli) zamieszkali w jej sąsiedztwie. W opowieści rodziny przywołano też wspomnienie okresu, kiedy płk Porwit już na emeryturze pracował nad dziełem swojego życia: „Komentarzami do historii polskich działań obronnych 1939 roku”. Jego wnuczka zapamiętała dziadka obłożonego notatkami i rękopisami oraz babcię, która przepisywała książkę na maszynie do pisania.

Z wizytą u pana Waldemara Kiljanka

w drodze na 80.lecie bitwy nad Wizną odwiedziliśmy pana Waldemara Kiljanka, harcerza, mieszkańca Białegostoku, który w 1939 roku uczestniczył w przygotowaniach mobilizacyjnych. Jednym z jego zadań było przekazywanie rozkazów, które z braku innych możliwości dostarczał na rowerze. Pan Waldemar był świadkiem wkroczenia Armii Czerwonej do Białegostoku. Jego tata został aresztowany po kampanii wrześniowej i nigdy już nie wrócił do domu. Pan Waldemar rozpoczął pracę w konspiracji. Niestety, w kwietniu 1940 roku wraz z całą rodziną został wywieziony do Pawłodaru na Syberię, skąd udało im się wrócić po 6 latach.

Spotkanie z profesorem Witoldem Kieżunem 

6 września br, w rocznicę rozpoczęcia służby ojczyźnie przez Witolda Kieżuna ps. „Wypad”, pracownicy WCEO odwiedzili kombatanta w jego warszawskim mieszkaniu, aby wręczyć mu egzemplarz książki „Wrzesień 1939. Świadkowie”, w której znalazł się opublikowany w całości wywiad z sierpnia 2019 r. zawierający przesłanie Pana Profesora do młodzieży. Spotkanie było okazją do wspomnień z czasów wojny. Witold Kieżun podkreślał, że niezależnie od poglądów politycznych, które mogą nas dzielić, najważniejsza jest jedność i to, aby zawsze myśleć o ojczyźnie. Szczegóły spotkania w artykule "Nie zapominajcie o nas - spotkanie z profesorem Witoldem Kieżunem znajdującym się na naszej stronie internetowej. 

Z wizytą u obrońcy Grodna

Akcja „Nie zapominajcie o nich” trwa. 1 września zespół WCEO odwiedził w Otwocku pana Stanisława Brzosko, podporucznika AK ps. „Socha”. Kombatant otrzymał książkę „Wrzesień 1939. Świadkowie” ze specjalną dedykacją. Pan Stanisław 80 lat temu – jako siedemnastoletni harcerz – służył w obronie przeciwlotniczej Białegostoku, a następnie brał udział w obronie Grodna przed wkraczającą Armią Czerwoną. Już na początku sowieckiej okupacji rozpoczął działalność konspiracyjną. Zagrożony wysiedleniem na wschód ZSRR, w 1940 roku przedostał się do Warszawy. Walczył w powstaniu warszawskim w szeregach batalionu „Kiliński” w Śródmieściu Północnym, był jednym ze zdobywców wieżowca PAST-y. Odniósł rany podczas bombardowania. Po powstaniu trafił do niemieckiej niewoli. Za walkę o wolność Ojczyzny otrzymał liczne odznaczenia wojskowe, m.in. Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari i Krzyż Walecznych.

Pan Stanisław ze wzruszeniem opowiadał nam o patriotycznym wychowaniu w domu i szkole oraz swoich przeżyciach i emocjach towarzyszących starciom w kampanii wrześniowej. Wspominał też początek wojny: „Zobaczyłem lecące samoloty. Myśleliśmy, że to Anglicy przysłali nam maszyny (takie opowieści wtedy krążyły), ale kiedy nadleciały bliżej, rozpoznałem kształt niemieckich Heinkli 111. Wiedziałem już, że to wojna”. Kiedy przeczytaliśmy panu Stanisławowi fragmenty wspomnień z obrony Grodna, zawarte w naszej nowej książce, kombatant potwierdził, że podobnie zapamiętał ówczesne wydarzenia. Obrazowo opisał nam wkroczenie Armii Czerwonej do Grodna i aktywność miejscowych dywersantów, „spontanicznie” organizujących się rewolucyjnych komitetów.

Weteran Września i powstania warszawskiego serdecznie dziękował za naszą książkę i bardzo docenił zaangażowanie Wojskowego Centrum Edukacji Obywatelskiej w działania na rzecz ocalenia pamięci o uczestnikach wojny obronnej 1939 roku. Pan Stanisław był ogromnie wdzięczny za naszą wizytę w tym szczególnym dniu. Dodał, że bardzo przyjemnie spędził czas.

„Czuję, że żołnierze są moimi spadkobiercami”

30 sierpnia pracownicy Wojskowego Centrum Edukacji Obywatelskiej spotkali się z płk. w st. spocz. Kazimierzem Klimczakiem pr. „Szron” (105 lat). W momencie wybuchu wojny pełnił służbę w 67 pułku piechoty w Brodnicy. Podczas spotkania wspominał, że on i podlegli mu żołnierze byli dobrze wyszkoleni i przygotowani do walki, ich morale było wysokie – byli przekonani, że obronią Ojczyznę. 17 września został ciężko ranny w rękę, która do dzisiaj pozostaje niewładna. Mimo odniesionych ran nadal chciał walczyć o wolność Ojczyzny. W latach 1939-44 działał w konspiracji, brał udział w Powstaniu Warszawskim. Od pracowników WCEO otrzymał egzemplarz publikacji „Wrzesień 1939. Świadkowie”, ze specjalną dedykacją dla bohatera wrześniowych walk. Kluczowym elementem niniejszej publikacji, uzupełnieniem tekstu, pisanego przez współczesnych historyków, są wspomnienia naocznych świadków, uczestników wrześniowych wydarzeń.

Płk Klimczak ze szczególnym wzruszeniem mówił o uroczystościach rocznicowych, na które jest zaproszony, a także o pocztówkach, które otrzymał od młodzieży. Szczególnie wzruszyła go obecność majora Krzysztofa Gochnio. Podkreślał, że bardzo cieszy go, gdy może porozmawiać z żołnierzem w mundurze Wojska Polskiego. Wzruszony powiedział: „Chcę, żeby przychodzili do mnie żołnierze. Czuję, że są moimi spadkobiercami. Bo jak żołnierze będą naszymi spadkobiercami, to czuję że Polska będzie trwać”.

Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej zadeklarowało płk. Krzysztofowi Klimczakowi, że regularnie będą go odwiedzać żołnierze, aby mógł z nimi porozmawiać, spędzić wspólnie czas i wspominając wojenne lata.

  • publikuj na facebook
  • publikuj na tweeter
  • publikuj na google plus
Najnowsze - ostatnie wpisy
17 IX 2019
80. rocznica agresji sowieckiej na ...
17 września 2019 roku w Muzeum Katyńskim - oddziale martyrologicznym Muzeum Wojska Polskiego odbyły się uroczystości upamiętniające 80. rocznicę ataku Związku ...
12 IX 2019
Spotkanie z kombatantami w Klubie ...
Za pośrednictwem przedstawicieli Klubu 7 Brygady Obrony Wybrzeża, WCEO przekazało dwóm kombatantom książki Wrzesień 1939 Świadkowie. W czasie spotkania kpt Mieczysław ...
12 IX 2019
Fundacja ART dołącza do akcji ...
Wolontariusze z Fundacji ART włączają się do realizowanej przez Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej akcji „Nie zapominajcie o nich”. W codziennym życiu, ...
09 IX 2019
Najnowsze publikacje WCEO online
W ręce naszych czytelników przekazujemy cyfrowe wersje najnowszych publikacji Wojskowego Centrum Edukacji Obywatelskiej.